Metody i formy pracy z dzieckiem „Pedagogika Marii Montessori”

Dobre maniery w naszym przedszkolu

„Pies – WRÓG CZY PRZYJACIEL DZIECKA”

Metoda ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne

Wszystko, co piękne - wyzwalanie potrzeby tworzenia u dzieci

Lekcja ciszy wg koncepcji _pedagogicznej Marii Montessori

Muzyka wychowuje audycje muzyczne w przedszkolu

Znaczenie edukacji przedszkolnej w wychowaniu i rozwoju dzieci

Rozwój społeczny dziecka w pedagogice Marii Montessori

Rola zabawy w wychowaniu przedszkolnym

Dziecko a dobre maniery

„DZIECKO A DOBRE MANIERY”

Savoir – vivre czyli dobre maniery to obowiązujące zwyczaje, formy towarzyskie

i reguły grzecznościowe obowiązujące w danej grupie, społeczności.

Wyrażenie „savoir – vivre” pochodzi z jęz. francuskiego . Można przetłumaczyć

jako sztuka życia ( savoir –wiedzieć, vivre – żyć). Dokładniej wyjaśniając można to

rozumieć jako:

1. Znajomość obyczajów i form towarzyskich reguł grzecznościowych

2. Umiejętność postępowania w życiu i radzenia sobie w różnych trudnych sytuacjach.

Najogólniej zasady savoir – vivre to: uśmiech ,uprzejmość, życzliwość, punktualność, dyskrecja, lojalność, grzeczność.

Zasady dobrego wychowania dotyczą przede wszystkim kilku głównych dziedzin życia:

• nakrywania i podawania do stołu i jedzenia

• wyglądu, prezentacji ( np. postawy, higieny) i właściwego ubioru

• form towarzyskich ( np. w miejscu pracy, w rodzinie, na przyjeciach)

• komunikacji ( telefonicznej i internetowej)

• zachowania się w szczególnych sytuacjach.

Przestrzeganie zasad savoir – vivre ułatwia życie danej osobie i innym przebywającym w jej otoczeniu. Życie jest o wiele przyjemniejsze i łatwiejsze.

Dobrych manier należy uczyć już od najmłodszych lat, ponieważ one również dotyczą dzieci i ich sposobu zachowania.

Ogromną rolę pełni tu przedszkole , gdzie obok innych wiadomości i umiejętności,

jakie zdobywa , uczy się też dobrych manier, grzeczności . Samo działanie nauczycieli nie wystarczy , musi być włączona do tego rodzina. Dorośli powinni uczyć i konsekwentnie egzekwować właściwe zachowania, ale też dawać dobry przykład własną postawą. Dziecko uczy się norm obserwując i naśladując zachowania dorosłych. Jedną z ważniejszych cech człowieka jest uprzejmość. Obowiązuje ona zawsze, wszędzie i wobec każdego. Uprzejmość przejawia się w rozmaitych formach. Nie powinno na co dzień zabraknąć takich słów jak: „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”. Utrzymując kontakty z ludźmi, nie powinniśmy tylko mówić, ale i słuchać, gdyż nasi partnerzy mają również coś do powiedzenia. Umieć słuchać, to nie przerywać i słuchać tak, by osoba mówiąca odnosiła wrażenie, że jest się zainteresowanym jej wypowiedziami. Umieć słuchać, to również wydobyć to, co najistotniejsze, wyczuć zaangażowanie emocjonalne rozmówcy. W kontaktach międzyludzkich poważna rolę odgrywa wygląd człowieka – ubiór, uczesanie, postawa i twarz. Odzwierciedla ona nastrój człowieka, jego stosunek do innych ludzi. W jakim stopniu dorośli będą przestrzegać przyjęte reguły obyczajowe, w taki sposób dzieci będą uczyć się i przestrzegać określone normy i zasady.

Uczyć zasad dobrego wychowania możemy między innymi poprzez codzienne sytuacje, rozmowy i pogadanki z dziećmi, w toku zabaw, poprzez literaturę

dziecięcą , a więc bajki , opowiadania , wiersze na temat dobrych manier, teatrzyki, filmy , audycje.

Ciekawą książką do wykorzystania na zajęciach z dziećmi może być „Podręcznik dobrych manier dla dzieci”. Praktyczne porady na każdy dzień . Fernanda Biachero Torasso.

Książka daje wiele praktycznych porad, z których mogą dzieci korzystać każdego

dnia, a przy okazji dobrze się bawić.

Autor stara się przekonać , że właściwe zachowanie nie jest czymś nudnym i nieużytecznym , czymś, co stosuje się tylko po to, aby zadowolić mamę i tatę.

Pragnie, aby dzieci zrozumiały, że właściwe zachowanie to wyraz szacunku dla

innych i dla siebie samych, i że pomaga ono lepiej żyć.

Książka zawiera opowiadania , bajki dotyczące różnych tematów, sytuacji życiowych, m.in.:

√ Czystość osobista

√ Jak się ubierać stosownie do okazji

√ Powitania i uprzejmość

√ Dobre wychowanie w szkole (przedszkolu)

√ Dobre wychowanie w środowisku

√ Dobre wychowanie we własnym domu i w cudzym

√ Dobre maniery przy stole

√ Dobre wychowanie przy telefonie

√ Jak należy pisać list

A na koniec zawiera ilustracje dotyczące właściwego zachowania w miejscach publicznych tj. kino , teatr, kościół czy inne miejsca święte oraz w podróży.

Warto znać i przestrzegać zasad dobrego wychowania. Ten, kto umie zachować się dobrze, ma bowiem wielu przyjaciół i często spotyka się z uprzejmością, uśmiechem i przysługą ze strony innych osób.

Oprócz tej książki w naszej bibliotece przedszkolnej znajdują się też inne ciekawe pozycje dotyczące tematyki dobrego wychowania dla dzieci, które bardzo polecam :

„Dobre obyczaje” J.Waczków

„ Dobre maniery czyli savoir – vivre dla dzieci” – J. Krzyżanek

„Bon czy ton” Savoir – vivre dla dzieci – G. Kasdepke.

K.Piszczatowska

Rola zabawy w wychowaniu przedszkolnym

Zabawa stanowi dominującą formę aktywności oraz ważne źródło rozwoju dzieci do wieku szkolnego. Jest podejmowana przez dziecko dla przyjemności, dla zaspokojenia potrzeby ruchu i działania. Ma znaczenie kształcące i wychowawcze. Sprzyja rozwojowi fizycznemu i psychicznemu dziecka.

Dzięki zabawie dziecko uczy się i zdobywa doświadczenie, formułuje się, rozwija, wzbogaca swoją wewnątrzpsychiczną aktywność. Dobra, właściwie rozumiana zabawa zdominowana jest czynnikiem aktywności własnej dziecka.

Zabawa to każda czynność mająca cel swój w sobie, w trakcie zabawy dziecko przeważnie w gronie rówieśników, dzięki potrzebie aktywności działa, werbalizuje, manipuluje materiałem przestrzennym, wytwarza nowe słowa, werbalizuje treści, przyjmuje nowe role. Dziecko obserwuje, gromadzi wiadomości, przetwarza informacje, stopniowo oddziela fikcje od rzeczywistości, porównuje, klasyfikuje, uogólnia, ocenia, przeżywa, wartościowuje świat rzeczy i zjawisk. Dzieli to co obserwuje na zjawiska i rzeczy przykre i przyjemne. W trakcie zabaw twórczych dziecko kształtuje swoje zainteresowania i aspiracje, przede wszystkim kształtuje swój charakter. Dziecko uczy sie odpowiedzialności za swoje czyny, uczy się kierować i podporządkowywać innym.

Zabawa to przyjemne spędzanie czasu, gra, rozrywka, to rodzaj aktywności człowieka, która pojawia się w różnych formach w ciągu całego jego życia. W wieku przedszkolnym, nazwanym przez pedagogów wiekiem zabawy, podstawową czynnością podejmowaną przez dziecko jest właśnie zabawa.

W czasie czteroletniej pracy w przedszkolu miałam możliwość obserwowania bawiących się dzieci, dla których zabawa jest naturalną aktywnością podejmowaną spontanicznie, z własnej woli dziecka, pobudzana motywem „chcę.” W zabawach swobodnych inicjatorem działalności jest samo dziecko, które bawiąc się daje nam informację o sobie. Prezentuje swój sposób myślenia, mowy, poziom uspołecznienia, samodzielności w rozwiązywaniu problemów, oraz tworzeniu nowych sytuacji w toku zabawy. Dziecko odsłania swój wewnętrzny świat wartości, uczuć, potrzeb, wiedzy na temat otaczającej rzeczywistości.

Zabawa, jako podstawowa forma aktywności dziecka w wieku przedszkolnym jest działalnością naturalną, przez co aktywizuje dzieci o różnych typach osobowości i różnym poziomie intelektualnym. Zabawa stanowi tę formę działalności dziecka, dzięki której może ono odtwarzając i przetwarzając treść swoich doświadczeń w świecie realnym przeżywać je na nowo, oraz wielokrotnie poddawać je adaptacji od strony poznawczej, uczuciowej, wartościującej. Dzięki temu następuje włączanie tych doświadczeń, do zasobów pamięci trwałej oraz do systemu psychicznego dziecka.

Każda zabawa podejmowana przez dziecko jest działaniem swobodnym, bezinteresownym, motywowanym wewnętrznie, rozwija się razem z dzieckiem. Mając na uwadze znaczącą rolę zabawy dla prawidłowego rozwoju dziecka myślę, że należy dzieciom stworzyć warunki do zabawy, zorganizować tak dzień w przedszkolu i w domu, aby mogły swobodnie, bez ograniczeń, ingerencji osób dorosłych podejmować różne formy aktywności zabawowej. Należy pamiętać o tym, że zabawa dla dziecka w wieku przedszkolnym jest działalnością najważniejszą, wpływającą na jego rozwój i niczym nie da się jej zastąpić.

Zabawa zajmuje centralne miejsce w wychowaniu przedszkolnym. Jest ona tak silną i trwałą potrzebą dziecka jak potrzeba pokarmu, ruchu, towarzystwa innych dzieci. Na zabawę i inną działalność dowolną musi się znaleźć dużo czasu w rozkładzie dnia przedszkolnego, ponieważ w rozwoju małego dziecka są one niezbędne. Bez zabawy, bowiem oraz swobody ekspresji i spontanicznego działania nie da się wychowywać człowieka aktywnego, samodzielnego, zdolnego do inicjatywy. Prawidłowo zaspokajając potrzeby dziecka kształtuje się względnie zgodna i trwała organizacja wiedzy, uczuć, motywów działania i reakcji. Proces ten ma miejsce od najwcześniejszych lat życia i ma wpływ na życie psychiczne

i prawidłowe funkcjonowanie w społeczeństwie.

Opracowała: Agata Kamińska

do góry

Rozwój społeczny dziecka w pedagogice Marii Montessori

Podstawowym pytaniem pedagogicznym, a zwłaszcza dydaktycznym, jakie stawiała sobie Maria Montessori było jak stworzyć otoczenie sprzyjające rozwojowi dziecka, aby potem pozwolić mu się w tym otoczeniu swobodnie rozwijać i tym sposobem dopomóc dziecku w stawaniu się samodzielnym”. Każde dziecko jest inne, ma właściwe tylko dla siebie specyficzne potrzeby, w tym psychiczne, a co za tym idzie także społeczne. Aby dziecko mogło się prawidłowo rozwijać, w procesie jego wychowania trzeba uwzględnić „wyposażenie” dziecka w takie umiejętności i kompetencje, aby w rezultacie stało się uspołecznione, a więc: łatwo nawiązujące kontakty, umiejące współdziałać, wchodzić w różne relacje zarówno z dziećmi jak i z dorosłymi, prawidłowo komunikować się, pełnić określone funkcje społeczne.

Istotne znaczenie podczas poznawania dzieci ma obserwacja – systematyczna, wnikliwa, rzetelna i obiektywna. Dzięki niej można zaprojektować stosowne oddziaływania pozwalające dziecku zdobyć umiejętności społeczne.

Obserwacji należy poddać to, w jaki sposób dziecko: inicjuje kontakty, czy szuka pomocy, wsparcia w nawiązywaniu tych kontaktów, czy dąży do tych kontaktów, czy wręcz ich unika, jakie role podejmuje w zabawie – dominujące, równorzędne, czy podporządkowane, czy chętnie występuje publicznie, w jaki sposób komunikuje swoje oczekiwania - gestem, mową, czy jeszcze inaczej, jaki ma charakter jego społeczna zabawa - czy to jest zabawa samotna, równoległa, współpraca, czy współdziałanie, czy dziecko zna i stosuje obowiązujące formy grzecznościowe. Znaczenie ma również to, czy dane dziecko jest ważne dla grupy, czy dzieci zauważają jego brak, czy zabiegają o kontakt z nim i wreszcie czy dziecko przejawia zachowania prospołeczne, a więc czy np. potrafi dzielić się z innymi lub im pomagać.

Zwykle dziecko nieśmiałe jest mniej samodzielne niż jego rówieśnicy, pomocy oczekuje w każdej sytuacji, nawet takiej, która w zupełności jest na miarę jego możliwości rozwojowych, nie stosuje lub nawet nie ma przyswojonych form grzecznościowych, często nie potrafi uczestniczyć w rozmowie, a zapytane czerwieni się, a nawet denerwuje i wycofuje. Niechętnie wchodzi w relacje z innymi, nie potrafi współpracować, niekiedy wchodzi w konflikty z rówieśnikami.

Maria Montessori zaproponowała szereg ćwiczeń z zakresu relacji społecznych. Ćwiczenie te ukazują dziecku różnorodność społecznych form współżycia. Przeprowadza się je jako ćwiczenia grupowe, zespołowe, a pomysły do nich czerpie się z codziennych doświadczeń dzieci. Może to być również odgrywanie scenek, pokazy, naśladowanie rówieśników, czy też tworzenie opowiadań, historyjek, ukazujących postawy prospołeczne oraz różne formy powitania i pozdrawiania. Podczas zabawy i innej aktywności dzieci niekiedy same z siebie rozwiązują życzliwie i radośnie wiele problemów społecznych. Wdrażanie do zachowań akceptowanych społecznie i wprowadzenie w kulturę bycia odbywa się przez umożliwianie kontaktów prowadzących do współdziałania w grupie i niesienia wzajemnej pomocy przez: wspólne podejmowanie działań, dostrzeganie potrzeb dzieci młodszych, nieśmiałych, wycofujących się, wspólne organizowanie miejsca pracy i zabawy. Istotne są również tzw. rozmowy refleksyjne prowadzone z dziećmi, na zakończenie dnia w przedszkolu, po zakończeniu jakiejś aktywności, czy zabawy.

Prawidłowy rozwój społeczny dziecka, jego umiejętności interpersonalne zdobyte w okresie przedszkolnym w znacznym stopniu wpływać będą na funkcjonowanie dziecka już w środowisku szkolnym. W nowej podstawie programowej wychowania przedszkolnego zawarto szereg treści związanych z kształtowaniem umiejętności społecznych dzieci. Dotyczy to porozumiewania się z dorosłymi i dziećmi, zgodnego funkcjonowania w zabawie i w sytuacjach zadaniowych. W związku z obniżeniem wieku dzieci rozpoczynających naukę w szkole podstawowej kładzie się ogromny nacisk na posiadanie przez dzieci tych umiejętności.

Wobec dzieci nieśmiałych warto zastosować małe kroczki i prowokować małe zmiany. Przezwyciężanie u dzieci nieśmiałości to długi proces. W myśl pedagogiki Montessori trzeba tym dzieciom dać na to tyle czasu, ile potrzebują.

PROŚBA DZIECKA

Nie psuj mnie. Dobrze wiem, że nie powinienem mieć tego wszystkiego, czego się domagam. To tylko próba sił z mojej strony.
Nie bój się stanowczości. Właśnie tego potrzebuję – poczucia bezpieczeństwa.
Nie bagatelizuj moich złych nawyków. Tylko ty możesz pomóc mi zwalczyć zło, póki jest to jeszcze w ogóle możliwe.
Nie rób ze mnie większego dziecka, niż jestem. To sprawia, że przyjmuje postawę głupio dorosłą.
Nie chroń mnie przed konsekwencjami. Czasami dobrze jest nauczyć się rzeczy bolesnych i nieprzyjemnych.
Nie wmawiaj mi, że błędy, które popełniam, są grzechem. To zagraża mojemu poczuciu wartości.
Nie przejmuj się za bardzo, gdy mówię, że cię nienawidzę. To nie ty jesteś moim wrogiem, lecz twoja miażdżąca przewaga!
Nie zwracaj zbytniej uwagi na moje drobne dolegliwości. Czasami wykorzystuję je, by przyciągnąć twoją uwagę.
Nie dawaj mi obietnic bez pokrycia. Czuję się przeraźliwie tłamszony, kiedy nic z tego wszystkiego nie wychodzi.
Nie bądź niekonsekwentny. To mnie ogłupia i wtedy tracę całą moją wiarę w ciebie.
Nie odtrącaj mnie, gdy dręczę cię pytaniami. Może się wkrótce okazać, że zamiast prosić cię o wyjaśnienia, poszukam ich gdzie indziej.
Nie zapominaj, że uwielbiam wszelkiego rodzaju eksperymenty. To po prostu mój sposób na życie, więc przymknij na to oczy.
Nie bądź ślepy i przyznaj, że ja też rosnę. Wiem, jak trudno dotrzymać mi kroku w tym galopie, ale zrób, co możesz, żeby nam się to udało.
Nie bój się miłości. Nigdy.

Opracowała: J. Onichimiuk

do góry

Wszystko, co piękne - wyzwalanie potrzeby tworzenia u dzieci

Gdy przedszkolak bierze do ręki ołówek, kredki lub pędzel, zwykle spod jego ręki wychodzą rzeczy piękne, bo maluchy nie mają zahamowań w tworzeniu. Znawcy uważają, że żaden wykształcony malarz nie potrafi namalować tak, jak to zrobi dziecko. Dorosły bowiem zbyt dużo wie o świecie, aby narysować niebieskiego słonia pod różową palmą lub kota, który obowiązkowo ma po trzy rzęski nad każdym okiem. Rysunkowe wytwory dzieci, choć czasem nas śmieszą, powinniśmy chwalić, by w ten sposób zachęcać dzieci do dalszych starań.

Umożliwienie dziecku rysowania, lepienia i wycinania jest niezwykle ważne dla jego rozwoju. Rodzice często jeszcze nie doceniają dziecięcej twórczości, uważając, że dziecko niewiele potrafi. Tego rodzaju twórczość wymaga jedynie słów zachęty i zainteresowania dla dziecięcych wytworów, jak też oczywiście dostarczenia dziecku odpowiednich przyborów.

Nie jest ważny ostateczny efekt pracy dziecka, nie chodzi też o to, by rysunek podobał się dorosłemu. Ważne jest samo tworzenie i dziecko, rysując czy lepiąc, opowiada, jak widzi świat. Warto wiedzieć, że im wcześniej umożliwimy dziecku rysowanie, malowanie, lepienie i wycinanie, tym szybciej uzyska ono sprawność ręki.

W wieku przedszkolnym rozwija się też wrażliwość dziecko na piękno.

Rozwojowi wrażliwości sprzyja czytanie dziecku wierszy i opowiadań, wspólne oglądanie ilustracji, śpiewanie melodyjnych piosenek, a także bliski kontakt z przyrodą (np. zwracanie uwagi na zmiany zachodzące w przyrodzie wraz ze zmianami pór roku). Jednocześnie z kształtowaniem się poczucia piękna rośnie u dziecka potrzeba tworzenia. Przejawia się ona głównie w twórczości plastycznej: rysowaniu, malowaniu, wycinaniu i układaniu przeróżnych kształtów, jak też lepienie z plasteliny, czy masy solnej. Zadbajmy o to, by dziecko miało zatemperowane kredki, czystą wodę do farb, wystarczającą ilość papieru i odpowiednie miejsce przy stole. Potrzebne są także, wcześniej wspomniane, słowa zachęty i wyrażanie pochwały.

Rysując i malując, dziecko utrwala w pamięci kształty i szczegóły postaci ludzi i zwierząt, cechy krajobrazu, przez co rozbudza pomysłowość i twórczą fantazję. Twórczość plastyczna rozwija samodzielność dziecka i uczy je skupienia. Wymaga bowiem dłuższej koncentracji na jednej czynności. Rysowanie, malowanie i lepienie wpływa też korzystnie na system nerwowy dziecka, wnosząc spokój i ciszę, jak też ćwiczy sprawność ręki, tak ważną w nauce pisania.

Ołówek, kredki, papier powinniśmy dawać dziecku jeszcze przed ukończeniem przez nie trzeciego roku życia. Należy zachęcać do tworzenia zwłaszcza dzieci nieśmiałe. Ciesząc się z osiągnięć dziecka i chwaląc je za rysunki (dobrze jest urządzać wystawki w pokoju dziecka), pomagamy mu uwierzyć w swoje możliwości i przełamać nieśmiałość.

Beata Perkowska

do góry

Muzyka_wychowuje_audycje_muzyczne_w_przedszkolu

Edukacja przedszkolna w ogromnym zakresie opiera się na kontakcie z muzyką. Zajęcia muzyczne wspomagają ogólny rozwój dziecka: usprawniają motorykę, kształtują prawidłową postawę, usprawniają analizator słuchu, mowy, poszerzają zakres wiedzy o świecie, doskonalą koncentrację uwagi i logicznego myślenia. Rozwijają wyobraźnię muzyczną i pozamuzyczną, aktywność twórczą i kształtują poczucie estetyki.

Najważniejszym zadaniem w/w zajęć jest umuzykalnienie i rozwój zdolności muzycznych dzieci. Muzyka daje szanse rozwoju tych zdolności w zakresie wykonawczym: przez pogłębienie u dzieci umiejętności śpiewu, tańca i gry na instrumentach perkusyjnych.

Bardzo ważną funkcją muzyki w przedszkolu jest funkcja terapeutyczna. Podczas zajęć muzycznych dzieci uczą się wyrażania swoich stanów emocjonalnych- odreagowywania różnych często tłumionych emocji. Dobrze dobrane ćwiczenia i repertuar pobudzają przedszkolaki do aktywności lub je uspokajają. Kontakt z muzyką dostarcza dziecku radości a przede wszystkim odpręża.

Zajęcia muzyczne sprzyjają także kształtowaniu prawidłowych zachowań społecznych, takich jak: współdziałanie w grupie, nawiązywanie wzajemnych relacji i poczucia przynależności do grupy. Nic nie integruje lepiej niż wspólna zabawa lub taniec w kole na przykład „Stary niedźwiedź”, „Kółko graniaste”, „Mało nas”. Dziecko otwiera się kontakt z rówieśnikami i wychowawcami. Zaczyna mówić więcej i wyraźniej, chętnie naśladuje gesty i ruchy wykonywane przez nauczyciela i kolegów. Każdy uczestnik zabawy musi w nią włożyć swój niepowtarzalny wkład żeby zabawa się udała i wszyscy dobrze się bawili. Zajęcia muzyczne wpływają pozytywnie na kształtowanie samooceny dzieci i daje im podstawy umiejętności autoprezentacji.

Dlaczego przedszkolaki kochają muzykę?- bo żadne dziecko nie lubi nudy. Muzyka daje dziecku i wychowawcy szerokie możliwości w tym zakresie. Każde zajęcie muzyczne zawiera trzy główne formy aktywności dziecka: śpiew, ruch przy muzyce i grę na instrumentach perkusyjnych.

Ulubioną formą muzykowania przedszkolaków jest śpiewanie piosenek. Śpiewanie aktywizuje i sprawia im wiele radości. Odpowiedni, dostosowany do poziomu umiejętności i możliwości rozwojowych, repertuar pozwala dzieciom na zaprezentowanie się podczas imprez okolicznościowych, występów i konkursów. Przedszkolaki nabierają odwagi uczą się samokrytycyzmu i umiejętności pokonywania stresu. Stały, coraz szerszy i ambitniejszy kontakt z muzyką zmusza małych odbiorców i wykonawców do koncentracji uwagi, wnikliwego przysłuchiwania się dźwiękom, współbrzmieniom i barwom.

Nauczyciele świadomi funkcji wychowawczo-dydaktycznej muzyki w przedszkolu starają się stworzyć jak najwięcej okazji do jej doświadczania i przeżywania. Dlatego też, w naszym przedszkolu proponujemy dzieciom udział w cyklu audycji muzycznych w wykonaniu profesjonalnych muzyków. Głównym celem tych spotkań jest: kształtowanie aktywności artystycznej dzieci oraz ich zainteresowań kulturalnych w oparciu o kontakt z muzyką graną „na żywo. Audycje są opracowane metodycznie. Przygotują młodego słuchacza do obcowania ze sztuką muzyczną. Pomogą przyswoić uniwersalne pojęcia i zjawiska istniejące w świecie muzyki. Oto tytuły zaplanowanych audycji muzycznych:

1.„O śpiewającej biedronce i muzykowaniu na łące”- elementy dzieła muzycznego

2. „Słoń Ambroży idzie na bal”- tańce ludowe i standardowe

3. „Przygody renifera Rudolfa”- kolędy i piosenki Bożonarodzeniowe

4. „Co słonko widziało”- piosenki do wierszy M. Konopnickiej

Krystyna Granaszewska

do góry

Znaczenie edukacji przedszkolnej w wychowaniu i rozwoju dzieci

„Wszystkiego co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu – o tym jak żyć, co robić, jak postępować, współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać, myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy świat.”

Robert Fulghum

Pierwsze lata życia dziecka to okres najbardziej znaczący w jego rozwoju. W tym czasie bardzo intensywnie rozwijają się umiejętności wrodzone. Kształtuje się osobowość dziecka w toku nabywania nowych doświadczeń i umiejętności. Dziecko poznaje otaczający świat i odkrywa własne możliwości. Uczy się łatwo i szybko.

Bardzo ważne jest, aby dziecko jak najwcześniej, od najmłodszych lat mogło poznawać świat i otaczającą je rzeczywistość w jak najszerszym zakresie. Pierwszymi przewodnikami dziecka są rodzice, później dochodzą instytucje wychowawczo – edukacyjne, które w znacznie szerszym zakresie wpływają na rozwój dziecka.

Pierwszą placówką, z którą styka się dziecko jest zazwyczaj przedszkole. Przedszkole jest instytucją powołaną do wypełniania funkcji wobec dziecka, jego rodziny i społeczeństwa. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola tak definiuje przedszkole: „placówka przeznaczona dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat, wspomagająca indywidualny rozwój, zapewniająca opiekę odpowiednią do potrzeb dziecka oraz przygotowująca do nauki w szkole”. Przedszkole stwarza optymalne środowisko dla wspomagania harmonijnego rozwoju dziecka oraz pomaga w wyrównywaniu szans edukacyjnych dzieci ze środowisk zagrożonych.

Wg M. Kwiatowskiej „głównym celem placówek wychowania przedszkolnego jest wszechstronny rozwój prospołecznej osobowości dziecka, która rozwija się niepodzielnie w sferze intelektualnej, emocjonalnej, wolicjonalnej” w aktywności ruchowej, społecznej, poznawczej, w twórczości artystycznej i wrażliwości estetycznej. Do zadań edukacji przedszkolnej należy wszechstronne wychowanie dzieci, zapewnienie bezpieczeństwa, stymulowanie ich rozwoju i wyrównywanie deficytów rozwojowych oraz współpraca z rodziną dziecka. Funkcje, opiekuńcza, wychowawcza, wyrównawcza i społeczna, są ze sobą powiązane integralnie i układają się w harmonijną działalność przedszkola.

W Podstawie programowej wychowania przedszkolnego czytamy, że „celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka, zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowiskiem społeczno – kulturowym i przyrodniczym.”

Do głównych zadań pracy przedszkola należą:

Ø wielostronny rozwój dziecka,

Ø monitorowanie i stymulowanie rozwoju psychicznego, emocjonalnego, społecznego oraz umysłowego,

Ø kształcenie uniwersalnych umiejętności odpowiednio do fazy rozwoju dziecka,

Ø udział w promowaniu opieki zdrowotnej, uwzględniającej wczesne wykrywanie grup ryzyka zdrowotnego i społecznego,

Ø konstruktywna współpraca między przedszkolem i rodziną (jedność celów i zadań),

Ø spontaniczne i zorganizowane wychowanie dziecka, realizowane przy współpracy z rówieśnikami i dorosłymi,

Ø zabawa, jako główna forma aktywności dziecka przedszkolnego – jej niezależny i twórczy charakter,

Ø pomoc dzieciom w stworzeniu przez nie pozytywnego obrazu samego siebie (w tym szacunku dla siebie i innych) oraz zrozumieniu i szanowaniu tych, którzy różnią się rasą, kulturą, sytuacją ekonomiczną.

Przedszkole musi zaspokajać potrzeby dzieci, które rozwijają się w różnym tempie, pochodzą z różnych środowisk, różnych kulturowo rodzin. O poziomie rozwoju poszczególnych dzieci decydują w znacznym stopniu: stan ich zdrowia, warunki życia, sposób zaspokajania potrzeb, kultura w domu rodzinnym, kontakty społeczne oraz sytuacje wyzwalające aktywność. Dlatego przedszkole powinno dołożyć wszelkich starań, aby pomóc dziecku odnaleźć własną drogę rozwojową, na miarę jego potrzeb i możliwości, aby czuło się docenione i zauważone. Uwzględniać indywidualność każdego dziecka, podkreślać jego mocne a nie słabe strony, chwalić i motywować. Zachęcać do podejmowania samodzielnych działań, bez strachu przed niepowodzeniami.

Wspomagająca działalność przedszkola obejmuje wszechstronny rozwój dziecka, w zależności od jego indywidualnych cech osobowościowych. Oddziaływuje na różne sfery osobowości dziecka, aby umożliwić mu podejmowanie różnych form aktywności, a przy tym pozostawiając dziecku możliwość decydowania o kierunku tej aktywności.

W okresie przedszkolnym podstawową formą działalności każdego dziecka jest zabawa. Właśnie poprzez zabawę dziecko zdobywa podstawowe umiejętności, doświadczenia, sprawności ruchowe, wiedzę o świecie, wzbogaca słownictwo, ćwiczy myślenie i kreatywne działanie. Podczas zabawy kształtuje uczucia moralne, estetyczne i społeczne. Zabawa jest niezbędnym elementem w rozwoju dziecka, dostarcza wiele przyjemności, ale również kształci i pozwala realizować zainteresowania i potrzeby dziecka. Zabawa zastępuje, typowe dla dorosłych, formy działalności: pracę, uczenie się, aktywność społeczną. Rozwój umysłowy człowieka odbywa się w procesie jego działania, a u dzieci działanie ma zazwyczaj formę zabawy. Zabawa w wieku przedszkolnym ma ogromny wpływ na rozwój dziecka na wielu płaszczyznach. Wpływa na rozwój fizyczny, przede wszystkim na rozwój układu kostnego i mięśniowego. Poprzez zabawę dziecko poznaje otaczający świat, uczy się dostrzegać zachodzące w nim zmiany. Zabawa kształtuje sprawność manualną dziecka, koordynację wzrokowo – ruchową, rozwija myślenie przyczynowo – skutkowe. Dzięki zabawie dziecko uczy się współżycia w grupie, podporządkowania przepisom i zasadom, rozwija uczucia społeczne. Każda zabawa ma zabarwienie emocjonalne, dziecko poznaje uczucie przyjemności, zadowolenia, satysfakcji.

W przedszkolu proces wychowania i kształcenia jest zintegrowany, ujmowany w sposób globalny, wieloaspektowy. Kształcenie włączone w system wychowania jest przede wszystkim stymulowaniem rozwoju procesów poznawczych, poszerzaniem wiedzy dziecka o otaczającym świecie, rozwijaniem jego zdolności i umiejętności. To także przygotowanie do nauki czytania i pisania. Wszystkie sytuacje, związane z pobytem dziecka w przedszkolu, mają charakter wychowawczy i oddziałują na rozwój całej jego osobowości. Treści kształcące mogą dominować w zabawach dydaktycznych czy zajęciach, ale zawsze mają charakter wychowawczy. Nauczyciele stosują metody indywidualne, różnicują stopień trudności wykonywanych zadań, w zależności od poziomu rozwoju dziecka.

Prawidłowa realizacja podstawy programowej wychowania przedszkolnego jest warunkiem dobrego przygotowania dziecka do podjęcia nauki w szkole. Przygotowanie dziecka do szkoły realizowane jest poprzez wszystkie formy aktywności dziecka, czyli społeczną, językową, poznawczą, artystyczną oraz ruchową i zdrowotną. Zakres wychowania zdrowotnego obejmuje nadzór nad zdrowiem i bezpieczeństwem dziecka oraz wdrażanie zasad higienicznego trybu życia, racjonalne odżywianie, uregulowane pory posiłków i odpoczynku.

Podczas pobytu w przedszkolu kształtowane są postawy społeczno – moralne dziecka, przez rozwijanie cech jego osobowości. Dąży się do wyrobienia odpowiedniego stopnia samodzielności, zaradności w różnych sytuacjach, poprzez czynności samoobsługowe w zakresie samodzielnego jedzenia, mycia się, ubierania, nawyków higienicznych. Poczucie obowiązkowości, sumienności oraz uspołecznienia kształtuje się w wyniku pełnienia dyżurów w grupie i wykonywania przez dziecko drobnych prac gospodarczych. Przy wykonywaniu różnych prac kształtuje się nawyk doprowadzania czynności do końca oraz wyrabia systematyczność, wytrwałość i obowiązkowość - cechy niezbędne w dalszym życiu.

W przedszkolu dziecko ma okazję do współdziałania w grupie rówieśniczej, przez co uczy się współpracować z innymi, dostrzegać i rozumieć potrzeby innych dzieci. Kształtuje umiejętność zgodnego współżycia w grupie oraz uczucie empatii, wdraża do przestrzegania ustalonych zasad i dyscypliny. Uczy się wyrażać swoje myśli, zdanie i potrzeby. Poziom uspołecznienia przejawia się w zachowaniach pozytywnych, ale też i negatywnych, takich jak trudności w podporządkowaniu się, agresja, kłótliwość.

Podczas wycieczek, rozmów z nauczycielką, opowiadań, zabaw i zajęć dzieci zdobywają nowe wiadomości, umiejętności, doświadczenia i przeżycia, którymi dzielą się z innymi, przez co rozwijają mowę. Bogaty zasób słownictwa oraz umiejętność swobodnego i zrozumiałego dla innych wypowiadania się ma duże znaczenie w późniejszej karierze szkolnej dziecka. W czasie wycieczek dzieci mają okazję poznać i zobaczyć rzeczy, które dotychczas widywały tylko w telewizji lub na zdjęciach czy obrazkach.

Dziecko przygotowuje się do podjęcia nauki w szkole przez wszystkie lata pobytu w przedszkolu, przez ogólny rozwój umiejętności, obserwacji, analizy, porównywania, wyciągania wniosków z różnych zjawisk, dokonywania uogólnień. Efektywne stymulowanie dzieci w oddziałach przedszkolnych jest warunkiem dojrzałości i przygotowania do podjęcia nauki oraz sukcesów w szkole. Dzieci uczęszczające do przedszkola mają kontakt z kulturą. Poznają utwory literackie, mogą uczestniczyć w różnego rodzaju konkursach, imprezach czy przedstawieniach teatralnych. Przedszkole stwarza dziecku warunki do osiągnięcia gotowości szkolnej. Zadania realizowane w przedszkolu, w ramach określonych obszarów edukacyjnych, są dostosowane do możliwości i potrzeb rozwojowych dzieci. Nauczyciel obserwuje rytm i tempo rozwoju każdego dziecka, dokumentuje to w ramach diagnozy przedszkolnej oraz przeprowadza analizę gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole. „Prawdopodobieństwo skutecznej nauki w późniejszych etapach rozwoju rośnie, jeśli systematycznie pobudza się u dzieci odpowiednie postawy, zainteresowania i umiejętność uczenia się w bardzo wczesnym, zwanym przedszkolnym, stadium rozwoju”. Edukacja przedszkolna stanowi dobrą podstawę dalszego kształcenia, a dobry start szkolny decyduje o dalszych losach edukacyjnych dziecka i sukcesie szkolnym. Każde małe dziecko będzie kiedyś uczniem, aby mogło ono sprostać nowym zadaniom, które staną przed nim w szkole, powinno osiągnąć określony stopień rozwoju. Wiadomo, że nie wyrównanie w porę niedoborów rozwojowych powoduje, że dziecko nie może sprostać wymaganiom szkoły. To z kolei wpływa na jego stosunek do szkoły i obowiązków wynikających z uczęszczania do niej. Z czasem pogłębiające się trudności w nauce przeradzają się w trwałe niepowodzenia szkolne. Ograniczone możliwości prawidłowego rozwoju dziecka stają się niejednokrotnie pierwotnymi przyczynami zaburzeń uczuciowych i wielu ich życiowych niepowodzeń. Trudności wychowawcze, a niejednokrotnie i przestępczość są wtórne w stosunku do niepowodzeń w nauce i często z nich biorą początek. Na ogół stwierdza się, że źródła tych negatywnych zjawisk tkwią jeszcze w okresie przedszkolnym. Dla zahamowania procesu powstawania i pogłębiania się niepowodzeń szkolnych dzieci i wynikających z tego konsekwencji, także życiowych trudności, niezbędne jest wspomaganie rozwoju dziecka już w wieku przedszkolnym. Pomoc dziecku ze strony dorosłego ma ogromne znaczenie. To co dziecko potrafi dziś zrobić pod kierunkiem lub przy pomocy nauczyciela, jutro może zrobić samodzielnie. Uczęszczanie dziecka do grupy przedszkolnej pozwala też wcześniej wykryć przyczyny dysharmonii rozwojowych, a tym samym lepiej przygotować dziecko do rozpoczęcia nauki w szkole.

„Powody, dla których warto realizować wczesną edukację przedszkolną dzieci, mają charakter fundamentalny. Oto one:

Ø znacząca część możliwości intelektualnych człowieka kształtuje się w pierwszych latach życia;

Ø wczesna edukacja najefektywniej pomaga wyrównywać szanse edukacyjne dzieci, zagrożonych wykluczeniem społecznym;

Ø umiejętności, które małe dzieci wyniosą z przedszkola, zaowocują w szkole – dzieci będą osiągać lepsze wyniki nauczania;

Ø uczestnictwo w grupie przedszkolnej stwarza, zwłaszcza jedynakom, szczególną okazję do rozwijania dojrzałości emocjonalnej – zgoda na dłuższe rozstanie z bliską osobą, akceptacja oczekiwania na swoją kolej, pokonywanie niepowodzeń, respektowanie poleceń, rozwijanie samodzielności; jednocześnie pozwala na budowanie pozytywnych relacji między rodziną a światem zewnętrznym;

Ø grupa rówieśnicza i nawiązywanie w niej pod kierunkiem nauczyciela relacje stanowią bardzo sprzyjające środowisko do rozwoju umiejętności językowych – wzbogacenie zasobu słów i jasne formułowanie swoich myśli;

Ø wychowanie przedszkolne jest niezwykle cenną okazją do nabywania doświadczeń w trakcie zabawy, która jest dla dzieci intensywnym procesem uczenia się;

Ø wychowanie przedszkolne pozwala wzbogacić wartości i doświadczenia wyniesione z domu o doświadczenia rówieśników;

Ø obecność dziecka w grupie przedszkolnej stwarza nauczycielom okazję do jego profesjonalnej obserwacji i ewentualnego zauważenia niepokojących zachowań czy niedostatku podstawowych umiejętności – nauczyciel może rozwijać i korygować zaburzone funkcje dziecka;

Ø w przedszkolu można skutecznie kształtować gotowość dziecka do nauki szkolnej, przygotować do uczenia się przez całe życie i przez co zapewnić mu lepsze szanse edukacyjne;

Ø inwestycja w edukację przedszkolną to inwestycja w przyszłość społeczeństwa – lepiej wykształcone społeczeństwo to lepsza sytuacja gospodarcza i mniejsze obciążenia społeczne.”

Opracowała Urszula Witkowska

do góry

Lekcja ciszy wg koncepcji pedagogicznej Marii Montessori

Cisza to szczególne doświadczenie wrażliwości słuchania siebie i innych, otaczającego nas świata. Cisza jest nie tylko nie robieniem hałasu. Jest symbolem przemiany wewnętrznej. Montessori zwróciła uwagę na to, że dzieci kochają ciszę. Pomaga im ona uporządkować emocje, sprzyja wytrwałej twórczej pracy i wyzwala przyjazne uczucia wobec siebie i innych.

Zaproponowała więc przeprowadzanie tzw. lekcji ciszy. Ćwiczenia te ułatwiają koncentrację i umiejętność spokojnej pracy. Dziecko koncentruje się na zadaniu, a dzięki ciszy jego zmysły postrzegają dokładniej.

Dzieci zbierają się w kręgu, na narysowanej na podłodze elipsie. Przy włączonej cicho spokojnej muzyce chodzą po linii starając się utrzymać równe tempo. Mogą mieć w rękach zapaloną świecę, dzwonek lub inny dowolnie wybrany przedmiot. Uczą się w ten sposób zachowywać odstępy, utrzymywać tempo i cały czas poruszać się bezszelestnie.
Można też zaproponować dzieciom wykonanie jakiegoś zadania bez porozumiewania się słowami. Dzieci pracując nad czymś wspólnie w ciszy, uczą się koncentracji na zadaniu i sztuki cichego porozumiewania się. Wymaga to zatrzymania się na drugim człowieku, przyglądania się mu. Uczy współpracy, akceptacji i szacunku dla drugiego. Przebywanie w ciszy tworzy wspólnotę dzieci, łącząc ją w szczególny sposób z otaczającym światem. W ciszy mogą odczytać swoje myśli, rozwinąć zdolność do namysłu, odkryć swój duchowy świat.

Doświadczenie ciszy jest bezpośrednim i indywidualnym doznaniem, które porządkuje uczucia dziecka i wzmacnia jego osobowość. Dzieci, które mają szansę odkryć ciszę mobilizującą do uważnego działania, rozwijają posłuszeństwo, wytrwałość, zdolność do koncentracji i współdziała. Ćwiczenia ciszy pomagają dziecku odnaleźć spokój, ułatwiają skupienie i pozwalają na wyciszenie emocji.

U dzieci biorących udział w lekcjach ciszy po pewnym czasie można zauważyć:
- zwiększoną wrażliwość na dźwięki, słowo i mowę,
- wewnętrzną dyscyplinę,
- szybsze spostrzeganie potrzeb innych,
- otwarcie na nowe przeżycia,

Poprzez ćwiczenia ciszy, które za każdym razem odwołują się szczególnie do jednego ze zmysłów wzroku, słuchu, węchu, smaku, dotyku możemy przygotować zmysły do utrzymywania uwagi i nie rozpraszania się. Ponadto przez ćwiczenia ciszy możemy budzić w dziecku postawy słyszenia, widzenia, odczuwania, dźwigania, brania, dawania i otwartości na drugiego człowieka.

Podstawowym warunkiem rozpoczęcia zajęć jest zgoda dziecka. Każde dziecko powinno samodzielnie decydować, czy chce uczestniczyć w kręgu. Zajęcia te nie mogą być rozumiane jako kara. Przed przystąpieniem do ćwiczeń należy odczekać, aż wszystkie dzieci usiądą spokojnie i w sali będzie rzeczywiście cicho. Powodzenie ćwiczeń zależy od zainteresowania jakim obdarza je dziecko. Powinniśmy starać się, aby cisza była dla dzieci przeżyciem, okazją do zadziwienia.

PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE LEKCJI CISZY

1. Usłysz szept

Cele:
- doświadczenie ciszy rozumianej jako przeciwieństwo hałasu,
- wyostrzenie zmysłu słuchu.

Przebieg:
- Dzieci są rozproszone po całej sali.
- Nauczyciel siedzi na linii kręgu i szepcze możliwie najciszej imiona dzieci.
- Dziecko, które usłyszało swoje imię, podchodzi bezszelestnie i siada na linii kręgu

(z wyszeptaniem kolejnego imienia nauczyciel czeka, aż wcześniej wywołane dziecko zastygnie w bezruchu).

2. Ruletka

Cel:
- ćwiczenie umiejętności skupiania wzroku na poruszającym się przedmiocie.

Przebieg:
- Dzieci siedzą w kręgu, w środku leży obręcz.
- Wewnątrz obręczy nauczyciel kładzie piłeczkę golfową i puszcza ją w ruch. Piłka toczy się podobnie jak w ruletce.
- Dzieci obserwują gdzie zatrzyma się piłka to, które siedzi najbliżej puszcza piłkę ponownie w ruch.

3. Dźwięczące kulki

Cele:
- wytworzenie świadomości związku między poruszającym się przedmiotem a dźwiękiem wydawanym przez ruch tego przedmiotu,
- uwrażliwienie zmysłu słuchu.

Przebieg:
- Do szklanej miseczki z rowkowanym dnem wkładamy szklaną kulkę i wprawiamy ją w ruch.
- Jedno z dzieci porusza miseczką nad uchem sąsiada siedzącego z zamkniętymi oczami, które można otworzyć dopiero, gdy dźwięk ucichnie.
- Miseczka przekazywana jest kolejnemu dziecku.

4. Czarodziejski ogród

Cele:
- kształtowanie umiejętności koncentrowania się na obserwowanym przedmiocie,
- doskonalenie kontroli własnych ruchów.

Przebieg:
- Dzieci siedzą w kręgu, każde trzyma w dłoniach apaszkę zwiniętą w kulkę.
- Na sygnał nauczycielki kolejno powoli otwierają dłonie, w których rozkwitają kolorowe apaszkowe kwiaty.

5. Kropelka

Cele:
- Usprawnienie zmysłu dotyku, uwrażliwienie dzieci na delikatne dotknięcia,

Przebieg:
- Dzieci siedzą w kręgu, nauczyciel upuszcza kroplę wody na twarz lub dłonie dziecka.
- Ten, kto poczuje dotknięcie kropli może otworzyć oczy.

6. Elipsa

Cele:
- Ćwiczenie koordynacji wzrokowo - ruchowej,
- Doświadczenie ciszy.

Przebieg:
- Dzieci balansują po elipsie starając się zachować równowagę i odstępy między sobą.
- W rękach mogą nieść zapaloną świecę, dzwonek, naczynie z wodą itp.

Opracowała: J. Onichimiuk

do góry

Zmiany programowe

1.Obniżenie wieku obowiązku szkolnego. Od września 2012 r. obowiązek edukacji dziecka 6 letniego w klasie I szkoły podstawowej.

2.Nowa podstawa programowa. PUBLIKACJE_NAUCZYCIELI_Od 01.09.2009r nowa podstawa programowa realizowana jest w przedszkolu i innych formach wychowania przedszkolnego, w klasie I szkoły podstawowej, w klasie I gimnazjum

Sformułowana w języku wymagań, dzięki któremu nauczyciele będą wiedzieli czego mają nauczyć, a rodzice co powinno umieć dziecko.

Podstawa programowa odznacza się cechami:

- ciągłość : znajomość przez nauczycieli kl. I podstawy wychowania przedszkolnego;

- precyzja: precyzyjny opis efektów kształcenia na każdym etapie edukacyjnym;

- indywidualne podejście do dziecka: uczenie się przez działanie, przezywanie, doświadczanie, odkrywanie

- spójność;

Intencją twórców podstawy programowej była: troska o zapewnienie dzieciom możliwości wspólnej zabawy i nauki, w warunkach bezpiecznych, przyjaznych i dostosowanych do potrzeb rozwojowych. Jednym ze sposobów osiągania tego celu jest proporcjonalne zagospodarowanie czasu pobytu dziecka w przedszkolu, na zabawę, gry i zabawy na świeżym powietrzu, zajęcia dydaktyczne oraz czynności samoobsługowe organizacyjne i inne.

3. Swoboda wyboru programów: zgodnie z potrzebami i możliwościami wychowanków

4. Diagnoza przedszkolna: od września 2009r zadaniem nauczyciela jest przeprowadzenie obserwacji i analizy gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole w roku poprzedzającym rozpoczęcie przez dziecko nauki w klasie I szkoły podstawowej

5. Zmiany w prawie oświatowym:

rozporządzenie MEN z dnia 23.grudnia w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół ( dz.U. z dnia 15.02.2009r. Nr4 poz.17)

rozporządzenie MEN z dnia 27 stycznia 2009r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia przypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli

rozporządzenie MEN z dnia 6 stycznia 2009r. w sprawie dopuszczenia do użytku szkolnego programów wychowania przedszkolnego programów nauczania i podręczników oraz cofania dopuszczenia ( Dz.u. Nr 4, poz.18)

rozporzadzenie MEN z dnia 07 października 2009r.w sprawie nadzoru pedagogicznego

( Dz.U.168 poz.1324)

opracowała: W. Wincenciak

do góry

Diagnoza przedszkolna

Jednym z czterech podstawowych celów reformy programowej, wprowadzanej obecnie w systemie oświaty, jest skuteczne wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez zapewnienie lepszego dostępu najmłodszych dzieci do edukacji. Cel ten realizowany jest m. in. przez:

- wprowadzenie diagnozy gotowości do podjęcia nauki w szkole, która umożliwi rodzicom podjęcie świadomej decyzji dotyczącej rozpoczęcia nauki szkolnej przez ich dziecko w 6 roku życia,

- zapewnienie dzieciom, których wyniki diagnozy wskazują na potrzebę wsparcia możliwości uczestniczenia w dodatkowych zajęciach wspomagających rozwój, co może ułatwić tym dzieciom rozpoczęcie nauki szkolnej w wieku 6 lat. Prawo do podjęcia decyzji o tym, czy dziecko rozpocznie naukę w 6 roku życia pozostawia się jego rodzicom. Decyzja ta będzie bardziej racjonalna i korzystniejsza dla rozwoju i edukacji dziecka, gdy Rodzice będą mogli skorzystać z pomocy nauczycieli i specjalistów.

Zmiany w ustawie „O systemie oświaty” mówią o tym, że każde dziecko pięcioletnie ma prawo do edukacji przedszkolnej, a dziecko sześcioletnie może rozpocząć naukę w szkole. O tym czy dziecko sześcioletnie pójdzie do szkoły decyduje rodzic. Dlatego wszystkie dzieci pięcioletnie i sześcioletnie objęte są diagnozą.

Przed zmianą przepisów w naszym przedszkolu były prowadzone badania diagnostyczne tylko dzieciom sześcioletnim. Przeprowadzali je pracownicy Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej. Obecnie diagnoza przeprowadzana jest przez nauczycieli przedszkola. Celem diagnozy jest ocena gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole.

Z początkiem roku szkolnego poprzedzającego możliwe rozpoczęcie przez dziecko nauki w klasie I szkoły podstawowej (w październiku – listopadzie) jest przeprowadzana w przedszkolu przez nauczycieli dzieci 5 i 6 diagnoza przedszkolna. W oparciu o zgromadzone wyniki diagnozy przedszkolnej nauczyciele opracują indywidualne dla każdego dziecka, które nie osiągnęło dojrzałości szkolnej programy wspomagania i korygowania rozwoju. Dzieci te wezmą udział w zajęciach, które pomogą im osiągnąć dojrzałość szkolną.

Następnie w kwietniu nauczyciele przeprowadzą kolejną diagnozę. Jej wynik ma pomóc rodzicom w podjęciu decyzji dotyczącej rozpoczęcia przez dziecko nauki w klasie I szkoły podstawowej.

Urszula Płońska

do góry

Współpraca z rodzicami

Współdziałanie nauczycieli i rodziców jest jednym z istotnych czynników prawidłowego działania przedszkola i rodziny, warunkuje harmonijny rozwój dzieci. Przedszkole pełni wobec rodziny funkcję doradczą i wspierającą działania wychowawcze. Rodzice wychowanków są traktowani jako pełnoprawni uczestnicy procesu edukacyjnego i aktywnie uczestniczą w działaniach na jego rzecz w związku z wprowadzeniem nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego w roku szkolnym 2009/2010.

W trosce o jednolite oddziaływania wychowawcze nauczyciele:

* systematycznie informują rodziców o zadaniach wychowawczych i kształcących realizowanych w przedszkolu;

* zapoznają rodziców z podstawą programową wychowania przedszkolnego i włączają ich do kształtowania u dziecka określonych tam wiadomości i umiejętności;

* informują rodziców o sukcesach i kłopotach ich dzieci, a także włączają ich do wspierania osiągnięć rozwojowych dzieci i łagodzenia trudności na jakie natrafiają;

* zachęcają rodziców do współdecydowania w sprawach przedszkola np. wspólnie organizują wydarzenia, w których biorą udział dzieci;

* prowadzą obserwacje pedagogiczne mające na celu poznanie możliwości i potrzeb rozwojowych dzieci (dokumentują te obserwacje); z początkiem roku poprzedzającego rozpoczęcie przez dziecko nauki w kl. I SP przeprowadzają diagnozę przedszkolną;

* opracowują indywidualne programy wspomagania i korygowania rozwoju dziecka (realizowane w roku poprzedzającym rozpoczęcie nauki w klasie I SP)

* kierują dziecko do poradni psychologiczno-pedagogicznej w razie potrzeby pogłębionej diagnozy związanej ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;

* współpracują z rodzicami dziecka w podnoszeniu świadomości zdrowotnej oraz utrwalania nawyków dbania o zdrowie w codziennych sytuacjach w przedszkolu i w domu.

Rodzice:

* otrzymują rzetelną informację na temat zadań wychowawczych i kształcących realizowanych w przedszkolu, biorą współodpowiedzialność za wychowanie i kształcenie własnych dzieci;

* znają podstawę programową wychowania przedszkolnego, włączają się w kształtowanie u dziecka określonych tam wiadomości i umiejętności;

* posiadają szczegółowe informacje na temat postępów i trudności dziecka, umiejętnie wspomagają dziecko w rozwiązywaniu jego problemów;

* współdecydują w sprawach przedszkola, aktywnie uczestniczą w działaniach na jego rzecz;

* podejmują decyzję (po zasięgnięciu opinii specjalistów) o posłaniu dziecka do szkoły lub jej odroczeniu ze względu na niedojrzałość dziecka;

* współuczestniczą w rozwijaniu i wprowadzaniu funkcji rozwojowych dzieci warunkujących dojrzałość szkol

Mirosława Domaszewska

do góry

Metody i formy pracy z dzieckiem „Pedagogika Marii Montessori”

Pedagogika Marii Montessori jest to zwarty system pedagogiczny, którego celem jest przygotowanie dziecka do samodzielnego, aktywnego i świadomego życia w otaczającym je świecie. Zakłada, że dziecko jest aktywną osobą, która przechodzi w ciągu swojego rozwoju przez szczególne okresy zainteresowań w czasie których z łatwością uczy się i zdobywa nowe umiejętności. Do osiągnięcia optimum swoich możliwości potrzebuje przygotowanego otoczenia - miejsca w którym w sposób bezpieczny i swobodny mogłoby odkrywać rzeczywistość na miarę swojego wieku, zdobywać doświadczenia społeczne, umacniać się w poczuciu swojej wartości. Przygotowane otoczenie to miejsce, w którym dziecko może zaangażować ręce, umysł, zmysły, gdzie ma do dyspozycji atrakcyjne, motywujące, kompletne i gotowe do pracy materiały i zadania. Nauka opiera się na specjalnie opracowanych pomocach edukacyjno – rozwojowych, uporządkowanych tematycznie. Dziecko samo wybiera z czym chce w danej chwili pracować i ile czasu temu poświęci. Nauczyciel nie ingeruje w jego pracę, nie poucza go i nie przeszkadza. Obserwuje dziecko i stara się podążać za nim, podsuwając mu kolejne pomysły na działanie

Materiał rozwojowy podzielony jest na pięć kategorii :

materiały do ćwiczeń praktycznego życia
materiały rozwijające zmysły
materiały do nauki językowej
materiały do nauki matematyki
materiały do edukacji kosmicznej

Materiał do ćwiczeń praktycznego życia

- związany z troską o siebie i otoczenie. Pozwala na zdobycie niezależności i wdrażaniem do samokontroli. Uczy koncentracji i pomaga kształtować nawyki związane z przygotowaniem miejsca pracy i utrzymywaniem porządku. Są to takie aktywności jak: przelewanie, zapinanie, układanie bukietów, nakrywanie do stołu, i inne.

Materiał do rozwijania zmysłów

- służący wszechstronnemu kształceniu zmysłów. Dzieci poprzez ćwiczenia z nim doświadczają różnorodności rozmiarów ( wielkość, długość, grubość ), kształtów, kolorów, faktur, wag, zapachów, smaków, i ich powiązań. Poznają wiele pojęć związanych z doznaniami płynącymi przez zmysły, uczą się je nazywać i różnicować. Wyrabiają w sobie świadomość istnienia ładu i harmonii w otoczeniu.

Materiał do nauki językowej

- służący poznawaniu mowy i słowa pisanego. Wzbogaca słownictwo dziecka, uczy właściwego używania języka mówionego. Pozwala na naukę czytania i pisania, gramatyki a także pracy z tekstem. Rozbudza zainteresowanie słowem, a także pozwala na właściwe kształtowanie pracy dłoni przy pisaniu.

Materiał do nauki matematyki

- jego konstrukcja poprzez izolację poszczególnych pojęć i działań pozwala na właściwe i zgodne z indywidualnym tempem rozwoju dziecka przechodzenie od konkretu do abstrakcji. Daje możliwość poznania arytmetyki i geometrii, istoty działań i zależności w systemie dziesiętnym

Materiał do edukacji kosmicznej

- ( biologii, geografii, astronomii, historii i innych dziedzin wiedzy ) – pomaga dziecku zrozumieć i poznać świat, którego jest częścią. Wychodzi od ogółu do szczegółu, dając najpierw ogląd całości ( np. pojęcie ląd – woda ) i stopniowo przechodząc do informacji szczegółowych ( np. półwyspy czy jeziora na mapie Polski ). Daje szeroko rozumianą wiedzę o świecie i zjawiskach w nim zachodzących, budując poczucie bycia jego ważną częścią i ponoszenia za niego odpowiedzialności ( wychowanie do pokoju )

Pracę dziecka z materiałem rozwojowym można podzielić na kilka faz:

spontanicznego zainteresowania i zabawy przedmiotem
zdobywania doświadczenia pod kierunkiem nauczyciela
porządkowania i utrwalania doświadczeń przez kojarzenie przedmiotów, cech, czynności z ich nazwami
samodzielnego odkrywania nowych problemów i zadań

Praca nauczyciela z dzieckiem może przybierać różne formy

FORMY PRACY :

zajęcia indywidualne – tzw. praca własna
zajęcia grupowe – muzyczne, plastyczne, językowe, ruchowe, zajęcia na elipsie, itd.
lekcja podstawowa – podczas lekcji dziecko dowiaduje się o sposobach korzystania z proponowanych pomocy
lekcja trójstopniowa – wprowadzanie nazw
lekcja ciszy

Nauczyciel w pedagogice Montessori ma szczególną rolę. Jest pomocnikiem, doradcą, dziecka w jego drodze do dorosłości. Obserwuje, podpowiada, ale nie przejmuje aktywności za dziecko, nie narzuca swojej obecności. Pokazuje jak posługiwać się pomocami, jakie mają one przeznaczenie, jak o nie dbać. Pomaga gdy jest o to poproszony. Pomaga, ale nie wyręcza. Daje dziecku możliwość doświadczania. Pokazuje i pozwala spróbować. Czeka na sygnały od dziecka i reaguje na nie. Nie krytykuje, nie poprawia - pokazuje. Nie musi chwalić. Wystarczy, że całym sobą pokazuje, że akceptuje poczynania dziecka. Nauczyciel wprowadza reguły funkcjonowania grupy. Wspólnie z dziećmi ustala zasady pracy. Później pilnuje by były one przestrzegane. Nauczyciel ma indywidualny kontakt z każdym dzieckiem. Prowadzi obserwacje każdego dziecka, aby wiedzieć czemu poświęcić więcej uwagi, dążąc do harmonijnego rozwoju dziecka.

Scenariusz zajęć do kształcenia zmysłów

Różowa wieża

Cel bezpośredni:

- Wprowadzenie i utrwalenie pojęć związanych z określaniem wielkości: np. duży - mały.

Cele pośrednie:

- Rozwój motoryki, koordynacja ruchów, kształtowanie struktur porządku.

Lekcja podstawowa :

Nauczyciel i dziecko gotowe do uczestniczenia w lekcji, przenoszą z półki na dywanik, po jednej kostce, całą różową wieżę. W bocznej części dywanika układają kostki bez żadnego porządku. Dziecko obserwuje, co robi Nauczyciel. Nauczyciel wybiera największą kostkę i kładzie ją na dywaniku przed dzieckiem. Następnie spośród pozostałych kostek, wybiera dwie największe, porównuje je ze sobą, wybiera większą z nich i stawia na kostce ułożonej poprzednio (największej). Jeśli ponumerujemy kostki, najmniejszą oznaczymy nr 1, największą nr 10. Tak więc, do tej pory, nauczyciel najpierw postawił przed dzieckiem kostkę nr 10, następnie z pozostałych w bocznej części dywanika wybrał kostki nr 9 i 8, porównał je ze sobą, wybrał nr 9 i postawił na kostce nr 10 (największej). W dalszej części ćwiczenia, powtarza czynności wg tego samego schematu: spośród pozostałych w bocznej części dywanika, wybiera dwie największe, porównuje je ze sobą, wybiera większą z nich i stawia na kostce ułożonej poprzednio (nr 8 i 7 porównuje ze sobą, wybiera nr 8 i stawia na kostkę nr 9. W ten sposób zostaną po kolei nałożone wszystkie kostki - zostanie zbudowana wieża. Podczas nakładania kostek, nauczyciel zwraca uwagę na równe odstępy między krawędziami i na płynność swoich ruchów. Następnie sprawdza poprawność ułożenia, poprzez przesunięcie dłońmi po ścianach bocznych ułożonej wieży - od dołu do góry i od góry do dołu. Następnie wieżę demontuje - w bocznej części dywanika układa kostki bez żadnego porządku. To pierwsza część ćwiczenia, na tym etapie nie ma żadnego komentarza, dziecko obserwuje ruchy nauczyciela - następnie może powtórzyć ćwiczenie.

Kontrola błędów: Jeśli nie zachowano porządku przy budowie wieży, błąd będzie widoczny i wyczuwalny podczas przesuwania rąk.

Inne warianty ćwiczenia podstawowego:

- układanie wieży wertykalnie i horyzontalnie,
- układanie klocków w ten sposób , że jeden narożnik i dwie ściany licują ze sobą od dołu do góry. Najmniejszy klocek stawiamy nie na szczycie wieży ale na wolnych miejscach, które powstały po przesunięciu kostek do narożnika,
- układanie kostek z przesunięciem - w prawo, - w lewo. w ten sposób, że kolejna układana kostka zajmuje tylko połowę powierzchni kostki niższej
- nakładać kostki obracając je o 450 ,
- osobno kostki 2,4,6,8,10 - 1,3,5,7,9
- zmiana kolejności kostek układanych dowolni: horyzontalnie lub wertykalnie, zestawianych w pary lub w szereg; przykładowa kolejność:
1 - 10 - 2 - 9 - 3 - 8 - 4 - 7 - 5 - 6, ( numerem 1 - oznaczono kostkę najmniejszą)
1- 6 - 2 - 7 - 3 - 8 - 4 - 9 - 5 - 10,
10 - 5 - 9 - 4 - 8 - 3 - 7 - 2 - 6 - l,
10- l - 9 - 2 - 8 - 3 - 7 - 4 - 6 - 5,
- budowanie wieży z zamkniętymi oczyma,
- ćw. z zestawem brązowych schodów, różowej wieży i czerwonych belek,
- ćwiczenia dowolne.

Lekcja trójstopniowa :

wprowadzanie lub uporządkowanie pojęć związanych z wielkością.

Wprowadzenie pojęć : duży - mały.

Stopień pierwszy

Nauczyciel nazywa przedmiot, podaje nazwę - wskazuje przedmiot i wyraźnie i jednoznacznie wymawia konkretną nazwę, tak, że wskazuje na związek jaki zachodzi pomiędzy przedmiotem z jego cechami a jego nazwą. Łączą się ze sobą trzy elementy: rzecz - pojęcie - nazwa.

1st. Z dziesięciu sześcianów, leżącej na stole, ułożonej poziomo różowej wieży, Nauczyciel wybiera dwa: duży i mały ( np. nr 3 i 8) Wskazuje na mały i mówi:

"Z tych dwóch, ten jest mały" Następnie wskazuje na duży i mówi:

"Z tych dwóch, ten jest duży"

Stopień drugi

Po zapoznaniu dziecka z nazwami, nauczyciel wymienia nazwę przedmiotu a dziecko przyporządkowuje jej odpowiedni przedmiot, utrwalając ją sobie w pamięci. Dokonuje tego poprzez wykonywanie poleceń, których zadaniem jest wykorzystać naturalną potrzebę ruchu dziecka, pobudzić jego zainteresowanie i ułatwić mu kojarzenia cech przedmiotu z przypisaną im nazwą.

2 st. Spośród dwóch leżących przed dzieckiem klocków – dużego i małego

( np. nr 3 i 8) wybiera ono klocek wskazany przez nauczyciela i wykonuje usłyszane polecenie; np. “Weź mały i połóż na podłodze. Weź duży i połóż na półce” a następnie “Przynieś mały. Przynieś duży”

Stopień trzeci

Nauczyciel wskazuje dziecku na przedmiot i pyta o jego nazwę. Dziecko powinno mieć już w pamięci nazwę przedmiotu - wymawiając ją, uruchamia czynny zasób słownictwa.

3 st. Przed dzieckiem leżą dwa klocki, które przed chwilą przyniosło. Nauczyciel wskazuje na mały i pyta: „Jaki jest ten?”

Dziecko odpowiada – „Mały”

Następnie nauczyciel wskazuje na duży i pyta: “Jaki jest ten?”

Dziecko odpowiada – „Duży ”

NAJWAŻNIEJSZE ZAŁOŻENIA PEDAGOGIKI MONTESSORI:

Dziecko uczy się całym ciałem, musi się rozwijać motorycznie, emocjonalnie, społecznie, duchowo i intelektualnie, aby stać się pełnowartościowym człowiekiem.
Dziecko uczy się przez aktywną pracę, przez własne doświadczenie. Dotyk i ruch mają duże znaczenie w rozpoznawaniu i rozwiązywaniu problemów.
Dziecko samo wybiera zadania spośród wcześniej zaproponowanych przez nauczyciela. Samodzielny wybór pracy pobudza zainteresowanie i dzięki temu staje się bardziej aktywne.
Środowisko powinno być tak przygotowane, aby dziecko mogło się swobodnie poruszać i aby miało poczucie własnej wartości. Porządek i stymulacja odgrywają w tym ogromną rolę.
Nauczyciel pełni funkcję promotora niż tradycyjnego nauczyciela i powinien mieć zaufanie do dziecka.

Opracowała: Joanna Onichimiuk

do góry

Dobre maniery w naszym przedszkolu

Motto:

Uprzejmość – trudna to sztuka,

lecz czasu na nią nie szkoda.

Za nią cię spotka nagroda,

choćbyś jej nawet nie szukał.

Ch. Perrault

Inspiracją do opracowania przeze mnie „Elementarza dobrych manier” stała się refleksja nad stanem wiedzy z zakresu kultury osobistej i zachowania się dzieci w różnych sytuacjach dnia codziennego, w kontaktach z rówieśnikami i dorosłymi oraz w różnych miejscach: w domu, w przedszkolu, na ulicy.

To trudna praca dająca efekty nawet dopiero po kilku latach. Wynika to z psychiki dziecka, które rozwija się jednocześnie w wielu kierunkach, dlatego utrwalenie pewnych zasad i nawyków może zająć dziecku sporo czasu. Dzieci najlepiej i najszybciej uczą się przez przykład. Z uporem więc i nie tracąc nadziei mówmy, czytajmy im o dobrych manierach, i przede wszystkim zawsze bądźmy dla nich najlepszym wzorem.

Nauczycielki w naszym przedszkolu pragną, aby nasi wychowankowie poznali życie we wszystkich jego aspektach. Żeby dzieci żyły w przyjaźni z dobrymi manierami, trzeba uczyć je od najmłodszych lat czarodziejskich słów: proszę, dziękuję, przepraszam; witać znajome osoby, zarówno dzieci jak i dorosłych; szanować ludzi, zwłaszcza swoich najbliższych, osoby starsze; nawiązywać kontakty z innymi dziećmi; przedstawiać się; nie przerywać nikomu rozmowy; pytać rodziców lub nauczyciela o pozwolenie, gdy chce się coś zrobić lub wziąć; kultury przy stole i podczas rozmowy telefonicznej, higieny, dbałości o swój wygląd; porządku.

W trakcie cyklu zajęć odnośnie dobrych manier nauczycielki wskazują na potrzebę ładnego wysławiania się, używania zwrotów grzecznościowych, kulturę bycia, potrzebę niesienia pomocy ludziom niepełnosprawnym i starszym. Stwarzają wizerunek kulturalnego wychowanka.

Wdrożenie elementarza pozwoliło uświadomić wychowankom, iż znajomość zasad dobrego wychowania jest bardzo przydatna w życiu codziennym. Ułatwia kontakty międzyludzkie i daje swobodę w obcowaniu z drugim człowiekiem. Przedsięwzięcie to stało się początkiem działań nad podniesieniem poziomu kultury wśród dzieci i będzie nadal kontynuowane.

Cele „Elementarza dobrych manier”

▪ Cel ogólny: podniesienie kultury osobistej wśród wychowanków.

▪ Cele szczegółowe: wychowanek:

zna słowa: dzień dobry, dobry wieczór, do widzenia, proszę, dziękuję, przepraszam i wie w jakich sytuacjach je użyć;
potrafi witać znajome osoby, zarówno dzieci jak i dorosłych;
szanuje ludzi, zwłaszcza swoich najbliższych, osoby starsze;
nawiązuje kontakt z innymi dziećmi i przedstawia się;
potrafi dbać o swój wygląd zewnętrzny i dobrać strój stosownie do sytuacji;
wie co to jest kultura osobista;
odczuwa potrzebę pogłębiania wiedzy na temat zasad dobrego wychowania;
rozumie, że właściwe wzorce osobowe mają wpływ na nasze życie;
wie jak kulturalnie zachować się przy stole podczas posiłków.

Metody osiągania rezultatów

Pogadanki
Dyskusje
Wspólne czytanie i komentowanie literatury
Gazetki w sali
Gromadzenie literatury traktującej o zasadach kulturalnych zachowań
Gry dramowe
Redagowanie haseł grzecznościowych
Komentarz wynikający z sytuacji przedszkolnej
Rozwiązywanie problemów
Minikonkursy grupowe i międzygrupowe
Zajęcia z całą grupą
Przedstawienia teatralne

Założone osiągnięcia dzieci: Dziecko:

Jest osobą pozytywnie nastawioną do świata
Właściwie zachowuje się w sytuacjach oficjalnych i nieoficjalnych
Dba o kulturę kontaktów międzyludzkich
Zobowiązuje się do używania najprostszych wyrazów uprzejmości
Kulturalnie zwraca koledze uwagę na niewłaściwe zachowanie
Zna reguły postępowania przy kontaktach z nieznajomymi
Potrafi zachować się w czasie różnych uroczystości
Potrafi zachować się w środkach komunikacji
Potrafi zachować się w kinie i teatrze
Potrafi zachować się przy stole
Potrafi nakryć do stołu
Potrafi właściwie ubrać się na każdą okazję
Potrafi rozpocząć i prowadzić rozmowę telefoniczną
Zna zasady związane z wręczaniem kwiatów i prezentów

Opracowała: Wiesława Kubajewska

do góry

„PIES – WRÓG CZY PRZYJACIEL DZIECKA”

Psy to zwierzęta, które ponad 8 tysięcy lat temu, jako pierwsze udomowione zostały przez człowieka. Ich przodkami były wilki i szakale. Odznaczają się doskonałym węchem, słuchem, zdolnością orientacji w terenie, inteligencją i przywiązaniem do człowieka. Potrafią znakomicie się adoptować do otaczających warunków, o czym świadczy ich zróżnicowany wygląd.

Współczesny pies, jego forma, poszczególne rasy są stworzone w wyniku doboru sztucznego. Obecnie występuje kilkadziesiąt ras psa domowego. Powstały one w wyniku sztucznej selekcji. Wyodrębniano i krzyżowano gatunki o określonych cechach, w wyniku tego wieloletniego procesu powstały rasy znane nam obecnie. Człowiek udomowił to zwierzę i przysposobił, tak, aby pomagało mu przy polowaniach, w pracach polowych, hodowli owiec, bydła itp. Poszczególne rasy różnią się od siebie: budową, wielkością, ciężarem, umaszczeniem oraz długością i kolorem sierści.

Ich niezwykły węch i odwaga od wielu lat wykorzystywane są przez Policję do: obrony, pościgów za niebezpiecznymi przestępcami, tropienia śladów ludzi, badań osmologicznych, ratownictwa wodnego oraz wyszukiwania zapachów: narkotyków, materiałów wybuchowych, broni i zwłok. Żołnierze używają psy do pilnowania naszych granic, a strażacy i ratownicy GOPR do odnajdywania ludzi zasypanych pod gruzami lub lawinami śnieżnymi.

Pies, to zwierzę , które najbardziej przywiązuje się do człowieka. Będąc pół roku u jednego właściciela, staje się jemu wierny, oddany, stara się najbardziej jemu przypodobać, popisuje się w celu zwrócenia na siebie uwagi. Człowiek również przywiązuje się do swojego czworonożnego przyjaciela.

Wiadomo, że charakter psa w dużym stopniu zależy od nas samych. Najczęściej otrzymujemy go, kiedy jest jeszcze młody. Pierwsze, co robimy, to dajemy mu jakieś imię, które według nas najbardziej do niego pasuje. Po jakimś czasie zauważamy, że nasz ulubieniec zaczyna na nie reagować. W okresie jego młodości , oprócz zabawy, należy od razu uczyć go podstawowych rzeczy, chodzi o zachowanie się w różnych sytuacjach. Pies nie od razu zrozumie o co nam chodzi, taka nauka wymaga od nas wiele cierpliwości , zrozumienia i wysiłku. Z psem należy czasami obchodzić się jak z dzieckiem. Należy karać za złe zachowanie, ale nie w sposób brutalny albowiem kończy się to nieufnością wobec nas. O psa trzeba dbać, pielęgnować go . Podstawą zdrowia każdego psa jest optymalnie przygotowana dieta, która uzależniona jest od rozmiarów psa i jego trybu życia. Nasz czworonożny przyjaciel z pewnością nam się odwdzięczy.

Badania wykazały , że psy mają pozytywny wpływ na dzieci. Dobry kontakt dziecka z psem wspomaga jego rozwój emocjonalny i społeczny. Uczy respektu, szacunku, wrażliwości i odpowiedzialności wobec zwierząt i ludzi. Terapeutyczny kontakt z psem wykorzystuje się także coraz powszechniej w leczeniu autyzmu, dziecięcego porażenia mózgowego oraz różnych form zaburzeń i trudności emocjonalnych.

Nasz domowy pupil może dać nam wiele , pod warunkiem, że po pierwsze , znajdzie się na właściwym miejscu w ludzkiej rodzinie, będzie rozumiał nasz język i zachowanie w stopniu pozwalającym na bezkonfliktowe funkcjonowanie , po drugie nauczy się kontaktu z dzieckiem, a dziecko nauczy się kontaktu z psem.Za właściwe relacje i kontakt dziecka z psem odpowiadają rodzice, których zadaniem jest pilnowanie bezpieczeństwa zarówno dziecka jak i psa oraz pełnienie roli tłumacza psich zachowań dziecku i –w pewnym stopniu- dziecięcych zachowań psu.

Każdy kontakt małego dziecka z psem powinien być nadzorowany przez dorosłych. Często pies przewyższa malucha masą ciała, a jeśli jest mały i tak lepiej radzi sobie z koordynacją i utrzymaniem równowagi. Dlatego choćby był najłagodniejszy , może przewrócić dziecko w zabawie i przestraszyć. Żywiołowa emocjonalność i temperament małego dziecka , niedostateczna koordynacja ruchowa może z kolei zagrażać psu. Nie należy pozwalać dziecku na noszenie czy choćby podnoszenie psa, bo jakakolwiek nieostrożność może spowodować ból czy upadek , co z kolei zniechęci psa do kontaktu z dzieckiem.

Podobnie nie powinniśmy pozwolić dziecku prowadzić psa na smyczy , ponieważ nagłe szarpnięcie może spowodować upadek malucha. Oczywiście to dotyczy dzieci małych ( wiek przedszkolny przede wszystkim), ale w przypadku dzieci starszych zależy też jest od wielkości psa. Dorośli powinni uczyć dzieci właściwego kontaktu z czworonogiem, pokazać jak się należy opiekować, karmić itd. Starsze dzieci mogą się włączyć do opieki nad zwierzęciem.

Psy czasem mogą być, jak każde zwierzę, w pewnych okolicznościach też niebezpieczne . Zależy to od wielu czynników: od stanu zdrowia psa, niewłaściwego traktowania przez człowieka, złego wychowania itd. Wiadomo również, że są pewne rasy psów zaliczane do niebezpiecznych. Należy pamiętać, że psy niebezpieczne stwarza przede wszystkim człowiek. Psy niebezpieczne to określone w drodze ustawy rasy psów uznane za niebezpieczne. Pamiętajmy, że niebezpieczne mogą być również psy mieszane, jeśli znajdują się w rękach nieodpowiedzialnych ludzi.

A oto 11 ras psów uznanych za niebezpieczne na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 grudnia 1998roku:

Akbash dog
Amerykański pit bull terier
Buldog amerykański
Dog argentyński
Moskiewski stróżujący
Owczarek kaukaski
Perro de presa Canario
Perro de presa Mallorquin
Rottweiler
Tosa inu

Co roku na terenie Polski odnotowuje się przypadki ugryzienia człowieka przez psa. Szczególnie bulwersujące są informacje o pogryzieniu dziecka lub osoby starszej. W takich przypadkach najczęściej zadawane jest pytanie: „Kto jest temu winien?” Zbyt rzadko natomiast zastanawiamy się dlaczego do tego doszło, czy można było tego uniknąć?

Gdy spotkasz psa na drodze , pamiętaj!!!

Sygnały agresji

Każdy pies, gdy zamierza zaatakować wysyła wyraźne sygnały agresji:

zjeżona sierść
położone uszy
sztywne łapy
uniesiony do góry ogon
odsłonięte, dobrze widoczne zęby
warczenie

Co może wzbudzić agresję?

uderzenie w ogrodzenie , płot
pochylanie się nad psem, sięganie po miskę w chwili, gdy pies je
wchodzenie na teren ogrodzony stanowiący obszar, na którym pies stróżuje
próby głaskania psów, zwłaszcza, gdy są szczenne suki lub suki ze szczeniętami
znęcanie się nad psem, bicie, zastraszanie

Jeśli chodzi o dzieci , to bardzo spontanicznie i emocjonalnie reagują na widok psa i z reguły dążą do bliskiego fizycznego kontaktu z nim. Stąd w dużej części sukces dogoterapii jako metody wspomagającej leczenie i rehabilitację ruchową dzieci. W codziennych sytuacjach taka spontaniczność, zwłaszcza wobec psów dziecku nieznanych, bądź psów nie lubiących dzieci (takie psy zdarzają się nie tak znowu rzadko!) może okazać się niebezpieczna. Należy więc nauczyć dzieci od najmłodszych lat kilku następujących reguł:

Dziecko nie może zbliżać się do obcego psa, a jeśli jego właściciel jest w pobliżu musi najpierw zapytać czy pies akceptuje dzieci i czy ewentualnie można go pogłaskać.
Jeśli obcy pies podejdzie do dziecka powinno ono zachowywać się spokojnie, nie krzyczeć, nie machać rękami (takie zachowania mogą być odczytywane przez psa jako konfrontacja) i nie uciekać ( bo to wyzwala reakcją pogoni).
Chcąc nawiązać kontakt z obcym psem dziecko staje nieco bokiem do psa, nie patrzy mu prosto w oczy; jeśli chce go pogłaskać najpierw wyciąga do psa rękę skierowaną dłonią do góry, pozwala się powąchać,
A dopiero potem dotyka psa unikając głaskania karku.
W sytuacji zaatakowania przez psa nie wolno uciekać, trzeba położyć się na ziemi, zwinać w kłębek oraz zakryć rękami twarz i uszy.

Zasady zachowania się , gdy zaatakuje nas pies.

Stań, nie uciekaj!
Nie patrz psu w oczy.
Nie okazuj strachu mimo, że to trudne.
Nie odwracaj się tyłem do psa, zwłaszcza gdy jest duży. ( Jeśli skoczy na plecy, może przewrócić nawet dorosłego, dzieci bez trudu).
Jeśli posiadasz przy sobie teczkę, siatkę lub tym podobny przedmiot, zasłoń się nim. Gdy pies zwróci swoją agresję na ten przedmiot upuść go. Być może przedmiot stanie się jedynym celem ataku psa.
Ustaw się do psa bokiem, na lekko rozstawionych nogach. To pozwala lepiej utrzymać równowagę.
Jeśli upadniesz, przyjmij pozycję żółwia. Ochronisz wystające części ciała, za które chwyta pies. Pies zniechęcony taką postawą i brakiem reakcji ze strony ofiary, na ogół odchodzi.

Pies jest zwierzęciem pożytecznym i potrzebnym jeśli oczywiście prawidłowo go traktujemy i wychowujemy. Każdy , kto decyduje się na psa, powinien być świadomy obowiązków i odpowiedzialności jaka spoczywa na właścicielu .

Opracowała: Katarzyna Piszczatowska

do góry

Metoda ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne

W naszym przedszkolu stosowana jest metoda ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne.

Metoda ta została wypracowana w latach 1950 przez nauczycielkę wychowania fizycznego, kinezo terapeutkę, pracującą z dziećmi upośledzonymi umysłowo, Angielkę Weronikę Sherborne.

Jest to system ćwiczeń ruchowych służących wspomaganiu rozwoju psychoruchowego dziecka i terapii zaburzeń tego rozwoju, służący przede wszystkim dziecku ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz jego rodzicom. Opracowany przez Weronikę Sherborne system ćwiczeń wywodzi się z naturalnych potrzeb dziecka takich jak: potrzeba ruchu, ekspresji, odprężenia, kontaktu z druga osobą, odkrywania własnych możliwości, „dawania” i „brania”, radości, zabawy, spontaniczności. Jest to metoda diagnostyczna i terapeutyczna.

Dzieciom nadpobudliwym lub z problemami zachowań metoda ta pozwala na rozładowanie napięć w sposób bezpieczny i nie destrukcyjny. Nieśmiałym dzieciom daje możliwość zdobycia pewności siebie a przez to większą otwartość. Praca w grupie stwarza wszystkim dzieciom szanse znalezienia się w różnych relacjach z innymi osobami, uczy współdziałania, zaufania, empatii, identyfikowania i nazywania różnych stanów emocjonalnych. Metodę tą można zaliczyć do niewerbalnych treningów interpersonalnych.

Podstawowe założenia tej metody to rozwijanie przez ruch:

Ø świadomości własnego ciała i usprawnianie ruchowe,

Ø świadomość przestrzeni i działania w niej,

Ø umiejętność dzielenia przestrzeni z innymi ludźmi, nawiązywania z nimi bliskich kontaktów,

Ø kreatywność, ruch twórczy.

Metoda ta bazuje na naturalności, prostocie. Z reguły nie wykorzystuje się w niej żadnych przedmiotów, przyborów, nie potrzebna jest też muzyka. Zajęcia organizowane są tak, aby ćwiczenia dynamiczne przeplatały się z ćwiczeniami relaksacyjnymi. Najważniejsze jest skupienie się na własnych emocjach i emocjach towarzyszących nam osób. Metoda Ruchu Rozwijającego jest jedną z form wychowania fizycznego godnych polecenia wszystkim nauczycielom prowadzącym ćwiczenia ruchowe, oraz jako zabawy i ćwiczenia poranne, zabawy ruchowe.

Korzyści płynące ze stosowania metody W. Sherborne:

Wyzwala swobodę zachowań i naturalność.
Daje radość.
Daje okazję do rozładowania energii.
Wyzwala zaangażowanie.
Daje pozytywne odczucie w kontakcie z drugim człowiekiem.
Daje możliwość zaspokojenia własnych potrzeb.
Zbliża do siebie uczestników zajęć.
Daje radość z działania w grupie.
Daje poczucie bezpieczeństwa.
Daje pewność siebie.
Daje poczucie harmonii z innymi.
Daje poczucie partnerstwa
Przyjemność dawania innym radości.
Jest próbą pokonania własnych zahamowań.

Zajęcia z wykorzystaniem metody W. Sherborne maja pomóc dzieciom w poznaniu siebie i innych, w zdobyciu zaufania, wiary we własne możliwości, nauczenia się aktywności i twórczego życia.

Opracowała: Hanna Dąbrowska

Literatura:

M. Bogdanowicz, B.Kisiel. M. Przasnyska „Metoda Weroniki Sherborne w terapii i wspomaganiu rozwoju dziecka”, WSiP, Warszawa 1997.

do góry